Jaarverslag 2016

Sheltersuit, Enschede Sheltersuit, Enschede
  • Directe investeringen


    Resultaten algemeen

    In 2016 werden 25 financieringen gedaan. Dit geld ging naar projecten en bedrijven die rechtstreeks bij ons aanklopten, én eigen initiatieven.


    Totale maatschappelijke investeringen 2016

    In 2016 was 3 miljoen euro gereserveerd voor maatschappelijke investeringen. Hiervan is 2.429.678 euro toegekend (81%), waarvan een kwart aan eigen innovaties en activiteiten. 50 procent van de financieringen was bestemd voor empoweren doelgroep. Net als in 2015 betrof 60% van de investeringen kredieten.


    Toegekend bedrag t.o.v. beschikbaar bedrag in €



    4.000.000,-
    3.183.971,-
    4.000.000,-
    1.744.888,25
    3.000.000,-
    2.572.049,-
    3.000.000,-
    2.429.678,-

    Verdeling toegekende bedragen per thema





    Verdeling toegekende bedragen per investeringslijn





    Actuele kredietportefeuille per 31 december in euro's


     

    2014

    2015

    2016

    Aantal bedrijven

    76

    76

    82

    Toegezegd bedrag

    6.131.362

    6.910.434

    8.061.318

    Uitbetaald bedrag

    4.052.254

    4.643.256

    6.332.185

    Ontvangen aflossingen

    1.143.737

    1.551.394

    2.290.894

    Ontvangen rente

    96.803

    87.319

    158.515

    Afboekingen

    307.316

    236.705

    322.586

    Sociale aflossing*

    152.152

    306.180

    216.902


    * Aflossing op een lening door het behalen van vooraf afgesproken sociale prestaties.




    Investeren via niet-financiële dienstverlening

    Start Foundation verstrekt niet alleen geld, maar ondersteunt ook langs andere wegen. Zoals met gratis advieswerk, kennisontwikkeling en -distributie, strategische advisering, marketing- en communicatieondersteuning, training en opleiding, netwerkintroducties, bemiddeling naar andere financiers. Deze inbreng is niet los te zien van onze investeringsstrategie. Elk jaar proberen we deze inbreng in geld uit te drukken.



    Investeringen in niet-financiële dienstverlening (€)



    809.990,-
    769.507,-
    724.756,-


    Mission Related Investment

    Maatschappelijke investeringen betalen we uit het rendement op ons bronvermogen. In 2014 zijn we gestart met Mission Related Investment (MRI). We beleggen een deel van het bronkapitaal niet meer traditioneel, maar gebruiken het om o.a. MKB-bedrijven die ook onze missie en doelstellingen nastreven, langdurig te financieren. We kijken hierbij zowel naar het sociaal-maatschappelijk als financieel resultaat (gelijk aan ons beleggingsresultaat). In 2016 is voor 2.111.627 euro geïnvesteerd in twee bedrijven (C3 Living, Taxi Korthout), twee Social Impact Bonds (Werken in Duitsland en de Buzinezzclub Eindhoven) en één project (Coöperatie Loopbaanstation).

    Totaal toegekend bedrag MRI (€)



    850.000,-
    1.905.000,-
    2.111.627,-



  • Nieuwe banen


    De economie trekt aan, maar niet iedereen profiteert daarvan. Veel werkloze ouderen, laagopgeleiden, chronisch zieken, etc. staan aan de kant. Dat komt ook door een gebrek aan banen. Start Foundation doet wat ze kan om dit te veranderen. Wij kijken speciaal naar baancreatie in de duurzame en circulaire economie. Daar is immers dubbele winst te behalen.



    Nieuwe investeringen

    In 2016 investeerden we daarom in Black Bear, een jong, veelbelovend bedrijf met een unieke technologie voor het hergebruik van aardolie uit autobanden. Bij succes worden er de komende jaren in Nederland zestig banen gecreëerd. Samen met E&Y, Stedin en Jeeves namen we deel aan de geslaagde pilot valet chargers, een nieuwe service-medewerker die ervoor zorgt dat beschikbare laadpalen efficiënt benut worden. Deze nieuwe baan is bijzonder geschikt voor oudere chauffeurs die moeilijk aan het werk komen. We zijn nu op zoek naar organisaties die valet chargers in dienst willen nemen.

    Binnen de IT-branche ontstaan constant nieuwe functies. We financierden daarom in Humanic Development, dat hiervoor mensen opleidt. Zij richten zich op 40 pluskandidaten met een ICT-achtergrond, maar zonder aansluiting in het werkveld. We verwachten dat er tussen de honderd en driehonderd mensen kunnen worden opgeleid. Bijzonder is dat werkgevers meebetalen aan de opleiding. Een ander bedrijf met oog voor oudere werknemers is Houben Worstenbroodjes, een begrip in Brabant. Zij maken echt werk van het in dienst nemen van oudere bakkers. Deze vakmensen kunnen hun expertise aan jongere werknemers overdragen. Start Foundation investeerde in Houben om verdere groei en dus werkgelegenheid te stimuleren.

    We kwamen ook met twee eigen initiatieven: Empowered by Robots ( zie activiteiten ) en een project voor duurzaam werk voor vluchtelingen. Samen met het Centraal Opvangorgaan Asielzoekers (COA) en Start People hebben we een experiment opgezet om een groep van zestien vluchtelingen via BBL-plekken op te leiden tot huismeester. Al snel bleek het project niet haalbaar en het experiment is vroegtijdig stopgezet.


    Ontwikkelingen investeringen

    In 2015 investeerden we in GreenFox Seafood, dat het met de hand garnalen pellen naar Nederland teruggehaalde en dit liet uitvoeren door onze doelgroepen in de regio Den Haag. Na een succesvolle start kwam het bedrijf in 2016 helaas stil te liggen vanwege de hoge prijs voor garnalen. Hierdoor was het werk niet meer rendabel. Een klein gedeelte van de werknemers kreeg bij GreenFox assemblagewerk. Daarnaast startte oprichter Renzo Deurlo met hulp van Start Foundation een nieuwe activiteit: Greenfox Social Return (zie inclusieve bedrijven).

    Eind 2015 ging Start Foundation samenwerken met bedrijfscateraar Hutten. We ondersteunen het bedrijf bij de groei naar tien procent inclusiviteit en betalen mee aan de Verspillingsfabriek. Hier maken mensen met afstand tot de arbeidsmarkt van restvoedsel smaakvolle producten. Het aantal banen binnen de Verspillingsfabriek bleef in 2016 achter, omdat supermarkten onvoldoende bereid waren het product af te nemen. Binnen de cateringorganisatie zelf zagen we een voorzichtige groei in inclusiviteit (van 5% naar 5,7%). In 2017 is het plan om meer statushouders en kwetsbare jongeren te werven.

    In amper een jaar tijd verdubbelde het personeelsbestand bij MamaLoes Babysjop van 35 naar 70 medewerkers. Vrijwel alle medewerkers hebben een bijzonder verhaal. Dankzij haar inclusieve personeelsbeleid is ondernemer Loes Kluwer in 2016 benoemd tot ‘Brabants Besten’. Start Foundation stelde naast een eerder verstrekt bedrijfskrediet een externe adviseur ter beschikking om het bedrijf strategisch te ondersteunen met de explosieve groei.


  • Inclusieve bedrijven


    Start Foundation wil inclusiviteit bij bedrijven substantieel verbeteren. Dat doen we door groeiplannen te financieren voor extra arbeidsplaatsen voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt en/of door invloed uit te oefenen op een inclusiever personeelsbeleid. Dat is méér dan het aansporen van bedrijven tot het aannemen van meer of andere mensen. Start Foundation wil werkgevers vooral inspireren en motiveren om inclusieve arbeidsorganisaties te worden.

    We zijn gaan samenwerken met de Algemene Werkgeversvereniging Nederland (AWVN), die in 2016 nieuwe activiteiten startte binnen het programma 'Werkgevers gaan inclusief'. Inzet is een brede beweging naar een inclusievere arbeidsmarkt. Zowel in bedrijven die met dit thema bezig zijn, de doelgroepen die men voor ogen heeft (breder dan die in de banenafspraak en quotumwet) als de inbedding binnen bedrijven. Start Foundation ziet de AWVN als een goede strategische samenwerkingspartner om dat streven bij werkgevers in Nederland gestalte te geven. AWVN telt 750 individuele bedrijven en bedrijfstakorganisaties. Om de samenwerking vorm te geven, investeert Start Foundation in twee leerpilots:

    ⚬ inbedding inclusie als strategisch HR-thema;
    ⚬ werkgevers meetbaar inclusiever door inzet bredere doelgroep.

    Aan deze pilots doen 20 tot 25 werkgevers mee. De eerste leerpilot is in 2016 van start gegaan en komt in het voorjaar van 2017 tot afronding.

    Start Foundation kan bereiken dat het niet alleen bij plannen en ambities blijft, maar dat er meetbaar vooruitgang wordt geboekt op dit terrein. Bovendien kunnen wij, door actief te participeren in de pilots, met de bedrijven aan de slag en leren van de AWVN-adviseurs.


    Nieuwe investeringen

    Eind 2016 investeerden we in Greenfox Social Return, dat langdurig werklozen werft en selecteert en detacheert bij grote bedrijven die aan social return moeten doen. Het doel van Greenfox Social Return, waar zestig mensen werken, is om zo veel mogelijk werkzoekenden aan een vaste baan te helpen. Het bedrijf zorgt er ook voor dat werknemers worden geschoold of een onderbroken opleiding kunnen afmaken. Uiteraard ziet Start Foundation het liefst dat grote bedrijven zelf mensen met afstand tot de arbeidsmarkt in dienst nemen. Helaas gebeurt dat in de praktijk onvoldoende. De op één na beste oplossing is dan een intermediaire partij die deze mensen wel goed kan matchen en begeleiden én bereid is om te investeren in deze mensen.


    PSO

    Eerder constateerden we al dat de zogeheten Prestatieladder Socialer Ondernemen, waar Start Foundation mede-initiatiefnemer van was, tekortschiet als omvattende inclusiviteitsmeter. We hebben PSO Nederland daarom uitgenodigd om te kijken of dit meetinstrument zo kan worden aangepast, dat het niet alleen rekening houdt met waar de mensen vandaan komen (nodig voor de invulling van social return), maar ook met hun positie op de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd zien we dat het erg lastig is om een goed beeld te krijgen van inclusiviteit vanwege privacywetgeving, registratiemethoden van werkgevers en ‘waardering’ van achterstanden. Het blijft daarom zoeken naar een eenvoudig, hanteerbaar en meetbaar model.


    Ontwikkeling inclusiviteit

    Start Foundation financiert bedrijven die werk bieden aan mensen die kwetsbaar zijn op de arbeidsmarkt. We meten de jaarlijkse impact hiervan in 2016 ook weer via de baanvindduur, een representatief gegeven op basis van geactualiseerde CBS-cijfers. Omdat de baanvindduur wordt vastgesteld aan de hand van een beperkt aantal kenmerken (geslacht, leeftijd, opleiding), vullen wij dit aan met bijzondere eigenschappen of profielen van werknemers vastgelegd in onze ProfielAcceptatie-schaal. Lees op focus op impact meer hierover.


  • Empoweren doelgroep


    Werklozen zijn vooral individueel bezig met het zoeken van een baan en sterk afhankelijk van instituties. Empoweren van deze doelgroep versterkt hun zelfredzaamheid. Start Foundation investeert in initiatieven waarin mensen zich verenigen en op positieve wijze hun situatie willen veranderen. Bovendien is het belangrijk dat ze meer van zich laten horen. In 2016 gingen we ons meer richten op mensen die niet binnen het doelgroepenregister vallen, en mensen onder aan onze ProfielAcceptatieschaal. Van oudsher zijn we sterk in initiatieven voor empowerment. Zeker als we daar ook de Social Impact Bonds in meenemen. Die richten zich eveneens op het versterken van de positie van deze mensen. Lees hier over onze investeringen in SIB’s.


    Nieuwe investeringen

    Om vluchtelingen te versterken, investeerden we in 2016 in Sheltersuit en Hack Your Future. Bij Sheltersuit maken vluchtelingen wintervaste slaapzakken voor daklozen. We ondersteunen dit jonge sympathieke initiatief ook op het gebied van management in zijn groei naar een echte onderneming. Bij Hack Your Future worden (met name Syrische) vluchtelingen opgeleid tot software developers. De organisatie richt zich op mensen die fulltime kunnen studeren in het AZC en het vak snel onder de knie kunnen krijgen. Zestien mensen gingen na het behalen van hun certificaat stage lopen en twee mensen vonden een betaalde baan.

    Wajongeren komen aan bod in het project Werkboeren, waar via jobcarving werk wordt gecreëerd bij boeren in Friesland en Groningen. Door een intensieve samenwerking tussen Platteland Jongeren Service, UWV, SBB, AB Vakwerk en Abiant zijn inmiddels twaalf Wajongeren aan het werk op een boerenbedrijf. Zij kunnen door opgestelde competentie- en functieprofielen ook certificaten behalen. In 2017 wordt het project uitgebreid naar Noord-Holland. Jonge Rotterdamse ex-delinquenten werken in een 50 weken durend re-integratietraject in de koffiezaak en -branderij Heilige Boontjes. Sinds september heeft deze firma ook een pop-upvestiging in een leegstaand voormalig politiebureau aan het Eendrachtsplein in Rotterdam. Het project wordt in Rotterdam breed gedragen door gemeente, politie en publiek. Inmiddels hebben vier jongeren een vast contract. Samen met het bedrijf kijkt Start Foundation of de formule verder is uit te breiden.

    In 2016 hebben we ook enkele investeringen gedaan in bedrijven die met name oudere werklozen opleiden voor een baan in de ICT. Deze sector telt veel vacatures. Volgens het UWV hebben 7.000 werklozen een ICT-achtergrond. Er is blijkbaar sprake van een mismatch. We organiseerden daarom een expertmeeting met het UWV en met opleiders, werkgevers en experts uit de ICT. Met de uitkomsten daarvan gaan we in 2017 aan de slag om de mismatch aan te pakken.

    Om cancer survivors een gezicht te geven, financierden we de Opuce Foundation. De initiatiefneemster, zelf cancer survivor, wil de problematiek van werkloosheid onder kankerpatiënten politiek agenderen en samen met Start Foundation onderzoeken of een no-riskpolis haalbaar is. In 2016 investeerden we ook in de coöperatie Schoongewoon, schoonmaak-coöperaties waar werknemers de baas zijn. Er bestaan nu tien coöperaties met in totaal zo’n honderd medewerkers. In opdracht van Start Foundation gaat het Verwey-Jonker Instituut onderzoeken hoe de schoonmakers omgaan met hun nieuwe verantwoordelijkheden.

    Om doelgroepen te mobiliseren, begon Start Foundation twee eigen activiteiten: de ontwikkeling van een speciaal kieskompas voor werkloze mensen dat in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017 werd gelanceerd. En aandacht voor de ruim 8.000 V&D-medewerkers die van de ene op de andere dag hun baan verloren. Voor en met hen is o.a. een community ingericht, zodat ze niet alleen afhankelijk zijn van instituties. Lees hierover meer bij activiteiten.


    Ontwikkelingen investeringen

    Sinds 2002 is Start Foundation betrokken bij Dress for Success, de organisatie die mensen met een kleine portemonnee kosteloos helpt om tot in de puntjes voorbereid en verzorgd naar een sollicitatiegesprek te gaan om de kans op een baan te vergroten. In 2012 namen zij deel aan het Programma Baanbreker, waarmee wij de organisatie een meerjarige (non-)financiële ondersteuning boden voor verdere professionalisering. Dress for Success toonde in 2016 voor het eerst aan hoe succesvol hun formule is; gemiddeld slaagt 64% van de aangeklede kandidaten erin betaald werk, een stage of vrijwilligerswerk (óók een succes) te vinden. In 2017 onderzoekt Start Foundation meerjarige voortzetting van de ondersteuning.

    We vervolgden in 2016 onze financiering van het Vacaturecafé Limburg, een netwerkevenement waar werkgevers met vacatures speeddaten met werkzoekenden. Met ons geld verlenen twee medewerkers klantenservice twee jaar lang de nazorg van de verschillende vacaturecafés. Deze nazorg bestaat uit het (op)volgen, nabellen en -mailen van werkzoekenden en werkgevers en het registreren, rapporteren en communiceren over de ontstane matches. Zo krijgen we inzage in de impact van deze netwerkevenementen. Daarnaast ontving Stichting De Broekriem in 2015 een donatie om het concept Vacaturecafé in andere plaatsen in Nederland uit te rollen. De Broekriem is een groot on- en offline platform voor werkzoekenden (ruim de helft is 50-plusser) die elkaars kennis, netwerk en enthousiasme delen om zo snel mogelijk een betaalde baan te vinden. Hiervoor organiseren ze events die de werkzoekenden zelf opzetten. In 2016 hield De Broekriem het eerste Vacaturecafé in Zwolle. Daarnaast begeleidt en coacht De Broekriem ‘online’ oud-V&D-medewerkers. Lees hier meer over bij activiteiten.

  • Social Impact Bonds


    Een SIB is een financiële publiek-private samenwerking in een gerichte investering om een maatschappelijk probleem aan te pakken. Eind 2013 lanceerde Start Foundation samen met de gemeente Rotterdam, ABN AMRO Bank en de BuzinezzClub de eerste SIB in Nederland. In 2015 volgde de tweede samen met de gemeente Utrecht, Rabobank Foundation, Society Impact en The Colour Kitchen. In dat jaar organiseerden we ook het eerste Nationale Congres over Social Impact Bonds. In 2016 hebben we volop doorgezet op SIB’s, met een accent op het vernieuwende karakter van de voorliggende SIB.

    Nieuwe Social Impact Bonds

    De SIB ‘Werken na detentie’ volgde op jaren van voorwerk. In juni 2016 was het zover. Doel is in 2,5 jaar tijd 150 ex-gedetineerden naar werk of opleiding te begeleiden. Uit de ProfielAcceptatie blijkt dat zij een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben, gecombineerd met problemen rond huisvesting, schulden, sociaal netwerk en zorg. Het risico op recidive wordt hierdoor vergroot. Werk en een vast inkomen zijn dus cruciaal. In de SIB `Werken na detentie’ trekt Start Foundation samen op met het ministerie van Veiligheid en Justitie, het Oranje Fonds en Work-Wise Direct. In september lanceerden we de eerste grensoverschrijdende SIB ‘Werken in Duitsland’. Samen met de gemeente Enschede, ABN AMRO en Boas Werkt begeleiden we 138 werkzoekenden naar banen over de grens. Werklozen uit Enschede vinden de weg naar de Duitse arbeidsmarkt nog moeilijk, terwijl het aantal onvervulbare vacatures in Duitsland de komende jaren waarschijnlijk stijgt. De SIB ‘Werken in Duitsland’ richt zich op de 7.000 huishoudens in Enschede met een Wwb-uitkering. Volgend op het succes van de eerste Social Impact Bond in Rotterdam, zijn we in 2016 hetzelfde gaan doen in Eindhoven, met dezelfde partijen. In deze SIB begeleiden we in zes jaar driehonderd jongeren zonder startkwalificatie naar werk, studie of eigen ondernemerschap.


    Voortgang Social Impact Bonds

    Van tachtig jongeren die van start gingen in de SIB Rotterdam, hadden er in 2016 47 het traject met succes doorlopen. 21 van hen hadden een baan, negentien waren gestart met een opleiding en zeven jongeren begonnen een eigen bedrijf. Hun uitkeringsduur is daardoor verkort met anderhalf jaar. Dit scheelt de gemeente Rotterdam 1,2 miljoen euro aan uitgaven. De resultaten van de tweede groep raken in 2017 bekend. We verwachten dat de score minimaal gelijk zal zijn aan die van de eerste groep. Door verlenging van de SIB eind 2016 kunnen veertig jongeren extra deelnemen. Er is nu een nieuwe SIB in Rotterdam in de maak waarin, op basis van de leerervaringen, nieuwe parameters in de afrekenmodule worden ingebouwd. The Colour Kitchen, die de uitvoering verzorgt van de SIB in Utrecht, presteert naar verwachting. Het aantal door de gemeente aangeleverde kandidaten bleef in 2016 echter achter op de gemaakte afspraken. Ook voldeden de kandidaten niet aan de afgesproken criteria. De investeerders overleggen met de gemeente Utrecht hoe dit aan te pakken.


    Vouchers

    Tijdens het eerste Nationale Congres over Social Impact Bonds stelde Start Foundation 75.000 euro beschikbaar voor gemeenten en andere overheden die met maatschappelijke businesscases voor kansrijke SIB’s aan de slag willen. Immers, een tekort aan budget of ervaring staat dit vaak in de weg. Door tien vouchers à 5.500 euro beschikbaar te stellen, wil Start Foundation die drempels wegnemen. Eind 2016 hadden we achttien aanvragen van vouchers van gemeenten ontvangen. Drie daarvan werden toegekend, drie zitten nog in de pijplijn. De aanvraagtermijn is inmiddels gesloten.


© Start Foundation 2017